Water-Energie-Voedsel-Nexus: Samen stedelijke uitdagingen oplossen 

Volgens de Verenigde Naties: “…the water-food-energy nexus is central to sustainable development. Demand for all three is increasing, driven by a rising global population, rapid urbanization, changing diets and economic growth“. De WEF-nexus relatie is opgenomen in de Sustainable Development Goals (SDG’s): SDG-2 (voedsel), SDG-6 (water) en SDG-7 (energie). Doordat deze doelstellingen onderling aan elkaar zijn verbonden, is “business as usual” geen optie. Daarom moeten wereldwijde belanghebbenden een Water-Energie-Voedsel-nexus benadering toepassen en de barrières en uitdagingen identificeren.

Samenwerking tussen stedelijke belanghebbenden

Op 4 juni 2021 organiseerden Global Compact Netwerk Nederland en Closer Cities een online Ronde Tafel die stedelijke belanghebbenden, zoals Arcadis, PostNL, Proptech NL, RSM, Gemeente Leeuwarden, Witteveen+Bos, en anderen, samenbracht om uitdagingen aan te pakken. Zij onderzochten hoe steden beter gebruik kunnen maken van stedelijke kennis die de private sector zich heeft ontwikkeld om meer duurzame en leefbare steden te creëren en hoe samenwerking kan leiden tot de positieve verandering in de realisatie van de SDGs.

Om de verbinding te versterken, werkten de organisaties samen aan de internationale conferentie over ‘Water-Energy-Food nexus in cities’ die plaatsvond op 12 mei 2022 in de Floriade Expo in Almere. De WEF-nexus conferentie bracht meer dan 150 experts uit de private en publieke sector, kennisinstellingen, NGO’s en internationale delegaties bij elkaar voor de 3 rondetafelgesprekken. Het evenement draaide om het samen oplossen van stedelijke uitdagingen, in lijn met de visie van Nederland.

Hoe gaan steden om met de uitdagende onderlinge afhankelijkheden tussen water, voedsel en energie?

Voedselproductie in relatie tot efficiënt gebruik van energie en water kan een grote uitdaging zijn. De Water-Energie-Voedsel-nexus zit vol ingewikkelde onderlinge afhankelijkheden. Beslissingen op één gebied zullen vaak gevolgen hebben voor de andere twee.

Tijdens de internationale conferentie over de Water-Energie-Voedsel-nexus in steden richtten deskundigen en deelnemers zich op de uitwisseling van effectieve acties en bespraken zij vragen als: hoe kunnen we ‘good practices’ opschalen? Welke rol spelen contextvariabelen – zoals klimaat, grootte van de stad, geografie, bestuur – bij de uitwisselbaarheid van effectieve benaderingen? Wat kan de co-creatie van effectieve benaderingen stimuleren? De deskundigen vertegenwoordigden verschillende WEF-nexus-gerelateerde projecten, zoals het versnellen van klimaatambities in steden door publiek-private partnerschappen; adaptieve tuinbouw in Dubai, VAE; boerderij van de toekomst in Lelystad, Nederland; opleiding van boeren in Kumasi, Ghana; stadsregio-voedselsysteembenadering met betrekking tot water, energie, voedsel.

Rol van de particuliere sector in de WEF-nexus

De particuliere sector speelt een essentiële rol in de WEF-nexus. Hij beschikt over cruciale kennis van de aanpak van de uitdagingen op het gebied van water, energie en voedsel.

Een van de bijdragen is technologie en innovatie, aangedreven door de particuliere sector, die bijdraagt aan een efficiënter gebruik van water, energie en voedsel en de veiligheid van de natuurlijke hulpbronnen waarborgt.

Een andere belangrijke factor is leiderschap en ambitie. Leden van UN Global Compact zijn bijvoorbeeld betrokken bij het initiatief CEO Water Mandate dat business leaders mobiliseert op het gebied van water, sanitaire voorzieningen en de SDG’s.

Belangrijkste resultaten van de WEF-Nexus-conferentie

De eerste rondetafel bracht aan het licht welke kennis aanwezig was en hoe deze projecten, ervaringen en ideeën van deelnemers bijdroegen aan het realiseren van de SDG’s. Sandra Pellegrom (SDG coördinator, Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken) en Gillian Martin Mehers (oprichter en CEO Bright Green Learning) werden geïnterviewd over duurzaamheid en het delen van duurzame oplossingen.

Tijdens de tweede rondetafel probeerde we te monitoren hoe de kennisdeling over stedelijke uitdagingen tot nu toe verloopt: Ellen Minkman (TU Delft), Peter Scholten en Jet Bakker (IHS) concludeerden dat er sprake is van eenrichtingsverkeer, tweerichtingsverkeer en co-creatie. Welke stimulansen en barrières ervaren stakeholders bij het delen van hun kennis met anderen? Vertrouwen tussen de deelnemende partners, open communicatie en het vaststellen van een duidelijk doel werden als meest stimulerend beschouwd, terwijl belangrijke barrières het spreken van verschillende talen of het gebruik van verschillend jargon, politiek en wetgeving, en machtsdynamiek zijn.

Tot slot bespraken de deelnemers de volgende stappen: wat is er nodig om stedelijke kennisdeling uit te breiden? Negar Noori (EUR) en Robbert Nesselaar (mede-oprichter Closer Cities) introduceerden de metafoor van kennis “transplantation” en stelden de vraag wanneer een stad vergelijkbaar genoeg is om kennis mee te delen. In de gesprekken werd al snel duidelijk dat het er niet om gaat steden te vinden die vergelijkbaar zijn, maar dat het belangrijk is dat de stad vergelijkbare uitdagingen of een vergelijkbare context heeft.

Global Compact Netwerk Nederland benadrukte het belang van het spreken van dezelfde taal – de universele taal van de 17 SDG’s – voor samenwerking tussen de private sector, de overheid en de publieke sector. Het spreken van de taal van de SDG’s binnen deze drievoudige helix vergroot de mogelijkheden voor verschillende actoren om de kennis van de private sector aan te boren (en andersom) en oplossingen die helpen de SDG’s te behalen te co-creëren. Voor de private sector is het cruciaal om in een vroeg stadium samenwerking tot stand te brengen en in een precompetitieve fase samen te werken met gemeenten om samen stedelijke uitdagingen aan te pakken en bij te dragen aan de realisatie van de SDG’s.

Arcadis – een trouw lid van Global Compact Netwerk Nederland – voegde daar aan toe door het belang te benadrukken van het delen van vergelijkbare doelstellingen tussen de publieke en private sector en het creëren van wederzijdse voordelen om steden vergelijkbaar genoeg te maken om mee te delen en de stedelijke kennisdeling tussen hen te verbeteren.

Over het project Closer Cities en de WEF-nexus pagina

Closer Cities is een 10-jarig stedelijk onderzoeksproject (2021-2030) gewijd aan het ontwikkelen van een de kennis over stedelijke kennisdeling om de SDG’s te helpen bereiken. Closer Cities is een non-profit initiatief dat is gebaseerd op partnerschappen en grensoverschrijdende samenwerking met kennisinstellingen, NGO’s, gemeenten, overheidsinstellingen en de particuliere sector. Als u werkt of heeft gewerkt aan een WEF-nexus-project, nodigt Closer Cities u uit uw project te delen op de WEF-nexus-pagina. Voor updates over evenementen, onderzoek, stedelijke projecten en nieuws kunt u terecht op deze website: www.closercities.org.

Auteurs

Loulou Leupe

Content and Communications Manager, Closer Cities

Ellen Minkman

Researcher and Lecturer, TU Delft

Julia Kondrateva

Strategic Events Manager, Global Compact Network Netherlands