De Leaders Summit: We zitten in slechte tijden. Komen de beste tijden eraan? 

Herman Mulder

Advisory Board Member, Global Compact Network Netherlands

De UN Global Compact Leaders Summit vond plaats op 1 en 2 juni 2022. Hier kwam 1 doelstelling naar voren op het gebied van de 2030 Sustainable Development Goals:

“Het wereldwijde evenement had als doel zakelijke leiders op elk niveau in staat te stellen collectief actie te ondernemen en toekomstige leiders te inspireren om een duurzaamheidsmentaliteit in hun werk te verankeren. Van het aanpakken van wereldwijde thema’s en trends, tot de middelen en tools die nodig zijn om de vooruitgang in je eigen bedrijf te versnellen, afsluitend in een succes en een gedeelde visie op “The World We All Want”.”

Tijdens dit jaarlijkse evenement konden alle regio’s verslag doen van hun vooruitgang en een aantal specifieke thema’s aansnijden, zoals Oekraïne. Tot de belangrijkste thema’s behoorden sociale kwesties zoals mensenrechten, arbeid, kinderrechten en belangen van jongeren, ongelijkheid en genderkwesties. Andere prominente thema’s waren het mkb, marketing voor duurzame groei, rechtvaardige en inclusieve transitie, planetaire grenzen (en schaarste van natuurlijke hulpbronnen) en ‘SDG Ambition’. Tevens waren er sessies over overheid en financiering van de SDG’s.

Het lijkt erop dat de business leaders de meest relevante onderwerpen hebben behandeld; de vraag is echter wat het overkoepelende perspectief had moeten zijn: (1) vieren wat we tot nu toe hebben bereikt, (2) een plan opstellen over wat er tegen 2030 nog moet worden gedaan en welke obstakels we nog zien, of (3) energie steken in de SDG’s voor ná 2030 met hierin een actieve rol van jonge generaties, zoals VN-secretaris-generaal Guterres in zijn 2021 “Our Common Agenda” heeft gevraagd.

Ik hoop dat onze deelname ons zal helpen onze messen te slijpen voor wat we mogelijk moeten doen in Global Compact Network Nederland (inclusief onze internationale waardeketens).

Wij erkennen dat de SDG’s voor bedrijven in de eerste plaats een belangrijke en positieve gelegenheid zijn om successen te vieren die ons (samen) moeten inspireren tot ‘nog beter en sneller’. Maar we moeten ook bedenken dat zo’n opschaling en versnelling niet door het bedrijfsleven alleen kan worden gedaan. Dit perspectief ontbrak in het programma. Dezelfde uitdaging bleek tijdens de recente “Verantwoordingsdag” bij VNO-NCW; bij de bespreking van het CBS rapport “Brede Welvaart”. De vooruitzichten, in verhouding tot onze ambitie, zijn troebeler (met name in de context van onze internationale footprint).

Tegen deze achtergrond moet worden uitgekeken naar de eerste twee sessies op dag 1: “State of the World” en “Business Leadership in Troubled Times”, waarin de leiding van de VN de weg heeft vrijgemaakt voor de top en een nieuw elan voor de ambitie.

Hierna volgt mijn persoonlijke reflectie over de cruciale onderdelen van de doelstellingen van de top.

“Troubled Times”: “De secretaris-generaal van de VN heeft onlangs gesproken over de ‘perfecte storm’ van vandaag. Het Wereld Economisch Forum 2022 stond bol van onheil, somberheid en onzekerheid, omdat we vrezen dat we het risico lopen van tegenspoed en verlamming. Post-COVID-19, ‘Building back better’, of beter gezegd ‘Samen bouwen aan de toekomst’, kwam niet van de grond, ondanks de herbevestigde wijsheid en noodzaak dat universele, mondiale problemen op een geïntegreerde basis gezamenlijk moeten worden aangepakt. Gezien vanuit COVID-perspectief zijn klimaatverandering, verlies van biodiversiteit, toenemende sociale verdeeldheid en ingrijpende gevolgen voor de samenleving en de natuur mondiale vraagstukken die om massale deelname vragen. Na 30 jaar globalisering (met de SDG’s en ‘Parijs’ als marquee), zijn geopolitieke en economische fragmentatie en polarisatie nu aan de orde van de dag.

Hoe kunnen we in de traditie van de SDG’s een hernieuwde geest van mutualisering van oplossingen creëren?

Economische vertraging, stijgende inflatie en rentetarieven, aanhoudende problemen op het gebied van de volksgezondheid en de oorlog tussen Rusland en Oekraïne zetten de kosten van levensonderhoud van alle volkeren zwaar onder druk. De overheidsbegrotingen staan onder druk en de ontwikkelingslanden kampen met schuldaflossing problemen. Deze uitdagingen vergen zorgvuldige plannen. Er zijn goede zeilers (wij) en nieuwe medezeilers (de jeugd) nodig om tijdens de ‘perfecte storm’ uit te blinken. Wie tijdens de storm koers houdt, heeft meer kans op slagen. Met de SDG’s krijgen we een plan aangereikt waarmee we koers kunnen houden en succesvol de haven kunnen bereiken. Stormen maken betere zeilers en betere vissers!

Hoe stabiliseren we, ook in het belang van vrede en gerechtigheid (SDG#16), de gevolgen van de wereldwijde economische vertraging en recessie?

In “Business Leadership” worden de recente ontwikkelingen in het bedrijfsleven en de investeringswereld (met name in de VS) besproken. Het suggereert tegenwind voor stakeholderkapitalisme, ESG-normen, SDG-implementatie en -rapportage, waardoor sommige grote investeringsbedrijven en corporaties stagneren. Er zijn andere uitingen van ‘pijn in de keten’ (de kosten van ‘vergroening’, juridisering) en toenemend regelgevend toezicht. In een dergelijke context moeten overheden positieve stimulansen ontwikkelen voor bedrijven om op koers te blijven en innovatie, schaalvergroting en versnelling te vergemakkelijken.

Met andere woorden, hoe kan het bedrijfsleven worden ingeschakeld? ‘Markten geschikt maken voor de SDG’s’ moet een belangrijk beleidsinitiatief zijn voor elke regering door middel van innovatieve wetgevende interventies (wegnemen van obstakels) en katalytische financiële instrumenten (risicovermindering, rendementsverbetering, rol van pensioenfondsen door meer directe investeringen). Dit thema ontbrak opvallend.

Hoe kan de VN bij regeringen aandringen om een “Making Markets fit for SDG Purpose”-initiatief te initiëren? (vergelijkbaar met het 2017 BSDC-rapport “Better Business, Better World”)

“State of the World” besprak hoe de SDG’s hun grote waarde hebben bewezen als een alomvattende, universele, wereldwijde agenda. Het is een verhaal; het is een SMART-doelstelling voor regeringen, bedrijven en het maatschappelijk middenveld, en de publieke verantwoordingsplicht dient zijn doel. We lopen echter achter op schema. Nieuwe inzichten (groei van het BBP is een verkeerde drijfveer) en onze horizon van 2030 zijn meer een tussentijdse mijlpaal geworden voor de essentiële systemische veranderingen die op lange termijn nodig zijn. 2050 als horizon lijkt passender. Ook hebben de transities die aan de gang zijn, bedoelde en onbedoelde gevolgen. Deze moeten we in kaart moeten brengen en collectief naar handelen.

De secretaris-generaal van de VN heeft aan de Algemene Vergadering van de VN in september 2021 zijn “Our Common Agenda Report” gepresenteerd en opgeroepen tot een “Top van de toekomst” in september 2023. Om de toestand van de wereld te verbeteren met een positief, gedeeld perspectief op de wereld die we willen, d.w.z. tegen 2050: nuluitstoot, afval, verlies van biodiversiteit, armoede, planetaire grenzen, enz. De manier om daar te komen is via een rechtvaardige en inclusieve transitie, het inclusieve bestuur (inclusief diversiteit, verantwoordingsplicht, geen greenwashing) en adequate financiering daarvan (herzie de “Addis Actie Agenda”!). We hebben een blauwdruk nodig voor 2050 van “De Wereld Die We Willen” en een uitgebreid actieplan.